Je zit ’s avonds op de bank en denkt: ik ben echt klaar met mijn werk. Niet alleen omdat vandaag een rotdag was, maar omdat het gevoel steeds vaker terugkomt. Je hebt minder geduld, ergert je sneller en hebt steeds minder zin om aan een nieuwe werkweek te beginnen.
Misschien doe je ondertussen nog gewoon wat er van je verwacht wordt. Niemand ziet aan de buitenkant dat er iets speelt. Maar zelf voel je dat het werk steeds meer energie kost en steeds minder oplevert.
Dan is het verleidelijk om te denken: ik moet hier weg.
Misschien is dat uiteindelijk inderdaad de conclusie. Maar voordat je op zoek gaat naar een andere baan, is er een andere vraag die belangrijker is: waar ben je eigenlijk precies klaar mee?
Ben je klaar met je baan of met hoe je werkt?
Wanneer je al langere tijd genoeg hebt van je werk, kan alles op één hoop terechtkomen. Je leidinggevende, collega’s, vergaderingen, werkdruk, targets en zelfs werkzaamheden die je ooit leuk vond.
Toch is het zinvol om iets preciezer te kijken. Misschien ben je niet klaar met je vak, maar wel met de organisatie waarin je het uitvoert. Misschien vind je de inhoud nog interessant, maar ben je klaar met de hoeveelheid verantwoordelijkheid. Of misschien ben je vooral moe van het altijd beschikbaar zijn, aanpassen en doorgaan.
Het kan ook zijn dat jij veranderd bent. Waar je tien jaar geleden energie kreeg van doorgroeien en presteren, verlang je nu misschien naar vrijheid, rust of betekenis. Dat betekent niet dat je ambitie verdwenen is. Misschien ziet ambitie er voor jou inmiddels gewoon anders uit.
Soms is succes niet de volgende stap omhoog, maar voldoende energie overhouden voor de rest van je leven.
Ben je klaar met je werk of ben je vooral moe?
Dit onderscheid vind ik belangrijk. Wanneer je lange tijd over je grenzen bent gegaan, kan bijna alles minder leuk gaan voelen. Zelfs werkzaamheden waar je vroeger plezier uit haalde, kosten dan energie.
Een nieuwe baan kan dan voelen als dé oplossing. Een frisse start, andere mensen, een nieuwe omgeving. Maar als je gewend bent altijd ja te zeggen, verantwoordelijkheid over te nemen of de lat heel hoog te leggen, neem je die patronen gemakkelijk mee.
Ander werk kan absoluut passend zijn. Maar het is waardevol om ook te onderzoeken wat jij nodig hebt om niet over een paar jaar opnieuw op hetzelfde punt uit te komen.
Je hoeft jezelf daarbij niet meteen een probleem aan te praten. Het gaat vooral om nieuwsgierig worden: wat maakt dat mijn werk mij nu zoveel kost?
Waar wil je eigenlijk vanaf?
Als je klaar bent met je werk, kun je meestal vrij gemakkelijk vertellen wat je niet meer wilt. Geen targets. Niet meer iedere dag in de file. Minder vergaderen. Geen manager die voortdurend controleert. Niet meer altijd verantwoordelijk zijn.
Dat is belangrijke informatie. Alleen geeft het nog geen richting.
Daarvoor heb je ook een andere vraag nodig: waar verlang je naar?
Misschien verlang je naar rust en overzicht, naar vrijheid om je eigen tijd in te delen of naar werk waarin je meer contact met mensen hebt. Misschien wil je juist minder prikkels, meer creativiteit of meer betekenis ervaren. Het kan ook zijn dat je vooral verlangt naar een leven waarin werk minder ruimte inneemt.
Probeer daar niet onmiddellijk een functietitel aan te koppelen. Laat eerst maar eens helder worden wat je mist.
Van waar wil ik vanaf? kun je dan langzaam bewegen naar waar zou ik naartoe willen?
Het mag nog openliggen
Je hoeft nu niet te beslissen of je moet blijven of vertrekken. Sterker nog, soms ontstaat juist meer helderheid wanneer die uitkomst nog even open mag liggen.
Je kunt eerst onderzoeken. Wat gebeurt er als je andere taken krijgt? Hoe zou minder werken voelen? Welke mogelijkheden zijn er binnen je organisatie? Waar word je nieuwsgierig van als je vacatures bekijkt? Met wie zou je eens willen praten?
Je hoeft ook niet het complete antwoord te hebben voordat je iets mag doen. Kijk naar wat er tot de volgende bocht ligt.
Misschien is dat één gesprek. Een middag meelopen. Een opleiding bekijken. Je cv bijwerken. Of eindelijk de tijd nemen om te onderzoeken waar je energie van krijgt en waar je op leegloopt.
Daarna kijk je opnieuw.
Dat is voor mij de vrouwelijke weg van groei: niet vanuit haast zo snel mogelijk een oplossing bedenken, maar ruimte geven aan wat zich onderweg laat zien. Je beweegt wel, alleen hoeft de eindbestemming nog niet vast te staan.
Wat als je diep vanbinnen al weet dat je iets anders wilt?
Soms is er overigens niet zozeer een gebrek aan richting. Je voelt best waar je naar verlangt, maar vindt het spannend om dat serieus te nemen.
Misschien wil je minder verantwoordelijkheid, terwijl je jarenlang hebt gewerkt om juist op deze positie terecht te komen. Misschien verlang je naar totaal ander werk, maar voelt dat niet verstandig. Of je wilt minder uren werken en hoort meteen het stemmetje dat zegt dat dat financieel niet handig is.
Je verlangen serieus nemen betekent niet dat je er morgen naar moet handelen.
Je mag iets onderzoeken zonder er al voor te kiezen.
Juist dat haalt vaak de druk eraf.
Van moeten naar willen
Je hoeft niet te wachten tot je echt niet meer kunt voordat je mag erkennen dat iets niet meer past. En je hoeft ook niet onmiddellijk te weten wat ervoor in de plaats moet komen.
Als je denkt ik ben klaar met mijn werk, begin dan eens met drie vragen: waar ben ik precies klaar mee, wat wil ik graag behouden en waar verlang ik naar?
De antwoorden hoeven nog geen plan te vormen. Ze geven je wel informatie over je volgende stap.
In mijn loopbaancoaching beginnen we daarom niet meteen met vacatures. We onderzoeken eerst wat er achter jouw gevoel zit. Wat kost je energie, wat geeft energie, wat is er veranderd en wat heb jij nodig in deze fase van je leven?
Misschien ligt de verandering binnen je huidige baan. Misschien ergens anders. Dat hoeft nu nog niet vast te staan.
Je mag beginnen met: zo wil ik het niet meer.
En vervolgens rustig onderzoeken: hoe wil ik het dan wél?
Van moeten naar willen.
Voel je je eerder vast dan klaar? Lees dan ook: Ik zit vast in mijn werk, wat nu?
